Lisaboa Houbrechts
Lisaboa Houbrechts (°1992) (°1992) is auteur en regisseur van theatrale werken die zich op het snijvlak bevinden van beeldende kunst, opera, dans, muziek- en teksttheater, met een uitgesproken internationaal profiel. Het Britse kunstmagazine The Stage tipte haar begin 2025 als een van de top vijf theaterregisseurs. Lisaboa Houbrechts kiest resoluut voor het grote gebaar en vertelt epische verhalen waarbij gender en seksualiteit centraal staan die de kleine geschiedenis aan de grote verbinden, het intieme aan het monumentale, het persoonlijke aan het politieke en het niet-religieuze aan het mystieke. Ze voelt zich aangetrokken tot goddelijke rituelen en creëert universums van een onbestemde spiritualiteit voor de mens die vastzit in een keten van driften.
Lisaboa Houbrechts studeerde in 2016 met grootste onderscheiding af aan School of Arts | KASK - Drama in Gent. Vier jaar eerder had ze samen met Victor en Romy Louise Lauwers en Oscar van der Put haar eigen gezelschap Kuiperskaai opgericht. Ze maakte haar eerste voorstellingen als schrijver en regisseur bij het gezelschap Kuiperskaai. Kenmerkend waren toen al een grote cast, grillige interactie tussen beeld en tekst, en een intelligente kruising van verschillende disciplines: performance, muziek, choreografie, literatuur en beeldende kunst. Dat blijkt al uit o.a. De Schepping/The Creation (2013) en The Goldberg Chronicles (2014), dat door de pers “een immense clash van energieën” werd genoemd: “de taal is kleur, het spel is beeld, de muziek is verf.” In 2016 maakte Lisaboa grote indruk met haar wervelende bewerking van Shakespeares The Winter’s Tale, en in september 2017 ging 1095 in première, naar een tekst van Victor Lauwers. “Durf en spelplezier spatten (er)van (af)”, schreef Lotte Philipsen in Knack.
Haar zucht naar het grote gebaar bleef niet onopgemerkt. In 2017 nodigde Guy Cassiers Lisaboa Houbrechts uit voor het traject P.U.L.S. (Project for Upcoming Talent for the Large Stage) in Toneelhuis. Ze werkte samen met Alain Platel, Ivo van Hove en Jan Lauwers, en maakte in 2018 een ruwe en eigenzinnige bewerking van Hamlet. Daarin opent ze nieuwe perspectieven: ze legt de focus op de destructieve relatie tussen Hamlet en zijn moeder, koningin Gertrude. Door Gertrudes onschuld aan te tonen, brengt Houbrechts haar naar het hart van het repertoire. Op zevenentwintigjarige leeftijd en met de blik die ze op de wereld van Shakespeare werpt, maakte Lisaboa Houbrechts met Hamlet een grootse entree in de kleine gemeenschap van wie er toe doet binnen de Europese theaterscène.
In 2019 volgde het wervelende en muzikale Bruegel, een caleidoscopisch portret van de 16de-eeuwse schilder Pieter Bruegel de Oude en het tijdperk waarin hij Dulle Griet creëerde: de vrouw die als ‘manwijf’ wordt beschimpt omdat ze objecten rooft voor de hel. Maar wat als ze die niet rooft, maar juist probeert te redden? Houbrechts wil de verhalen uit de geschiedenis aan een nieuwe blik onderwerpen. Bruegel is, net als haar ander werk, barok en brutaal, maar ook speels en ontwapenend. Juist zoals in Hamlet speelt Houbrechts in Bruegel met het vrouwelijk perspectief, maar het is géén voorstelling over feminisme of vrouwenrechten. Houbrechts’ hele oeuvre is een afwijzing van binair denken in al zijn vormen, en een pleidooi voor flexibiliteit en fluïditeit. Met haar vloeibare esthetiek dwingt ze de toeschouwer tot een mentale spreidstand.
Houbrechts zet haar interesse in live muziek op scène verder in het aangrijpende I Silenti (2021). Fabrizio Cassol, die Lisaboa leerde kennen tijdens haar stage bij les ballets C de la B voor Requiem pour L. – een creatie van Alain Platel en Fabrizio Cassol –, vroeg haar om voor Théâtre de Namur I Silenti te regisseren. Dit bijzondere verhaal vertrekt vanuit de figuur van Tcha Limberger, een befaamde blinde Roma-muzikant. I Silenti verbindt de Porajmos, de vergeten Roma-genocide tijdens W.O.II, met fragmenten uit de madrigalen van Monteverdi die spreken over liefde en oorlog. Twee werelden vervloeien met elkaar. Een ijzersterk ensemble van zangers en muzikanten omringt Limberger, terwijl de Indische danseres Shantala Shivalingappa echo's van de verloren moeder, de verloren Indische oorsprong van Tcha en zijn volk evoceert. Over de voorstelling en de weg ernaartoe schreef Lisaboa ‘Het brandende geheim van het archief’ in Etcetera: https://e-tcetera.be/het-brandende-geheim-van-het-archief/
In 2023 maakte Lisaboa Houbrechts bij laGeste het aangrijpende Vake Poes; of hoe God verdween, een zelfgeschreven tekst waarin ze - met de muziek van Bach als leidraad - op zoek gaat naar de grenzen van het goddelijke en een duister trauma blootlegt. Haar vertelling overspant drie generaties; ze blikt terug op het tijdsgewricht van haar grootouders, haar ouders en haar eigen generatie. Met een intergenerationele ploeg van kinderen, zangers, dansers en volwassen spelers gaat ze op zoek naar hoe de kleine geschiedenis met de grote is verweven, het intieme met het monumentale, het persoonlijke met het politieke en het verleden met het heden. Barokke chaos en hevige theatraliteit gaan in dit familie-epos hand in hand met verstilling en onbestemde spiritualiteit. Houbrechts weet het gevoel van een klassieke Griekse tragedie te koppelen aan een heel eigen, modern verhaal. Vake Poes; of hoe God verdween werd geselecteerd voor het TheaterFestival 2023.
Ook internationaal is Lisaboa Houbrechts een veelgevraagde regisseur. In 2023 bewerkte en regisseerde ze Medée van Euripides bij de befaamde Comédie-Française in Parijs - ze is de jongste regisseur aan wie die eer de beurt valt. In haar bewerking ensceneerde ze een verassend meditatieve kindermoord die deel was van een positieve transgressie. In 2024 maakte ze Yerma bij Dramaten in Stockholm, Lorca’s tijdloze drama over kinderloosheid en wraak. Meteen daarna ging haar Orfeo ed Euridice van Gluck in première bij de Staatsoper Hannover. In 2025 regisseerde ze de opera Elektra van Richard Strauss bij Theater St. Gallen in Zwitserland. In september 2025 regisseerde ze Vinter/Winter van Nobelprijswinnaar Jon Fosse op uitnodiging van het International Fosse Festival in Oslo.
In seizoen 2024-2025 waagt Lisaboa Houbrechts zich bij Toneelhuis en KVS aan de regie van Moeder Courage van Bertolt Brecht. Opnieuw een iconisch verhaal over een enigmatische vrouw, waarop ze een nieuwe dramaturgie losliet. De emotionele laag die bij Brecht onder de oppervlakte blijft, boort zij aan en vertaalt ze naar een muzikale en abstract-visuele poëzie. Net als in eerder werk onderzoekt Lisaboa Houbrechts in Moeder Courage vrouwelijke schuld, interseksualiteit en onvruchtbaarheid.
Daarnaast neemt ze sinds 2022, samen met Görges Ocloo, FC Bergman, Benjamin Abel Meirhaeghe en Olympique Dramatique, de artistieke leiding van Toneelhuis voor haar rekening.
Momenteel is ze bezig met de voorbereidingen van haar volgend project Siddhartha dat in september 2026 in première gaat op de Ruhrtrienale. Hiervoor schrijft ze Herman Hesses iconische roman tot een grootse muziektheatervoorstelling met composities van de New Yorkse Caroline Shaw.
In 2027 maakt Lisaboa een voorstelling over de schilder Casper David Friedrich en werkt ze opnieuw met laGeste voor de voorstelling Moeke Kip.
update 04.2026